Statistieken

Vandaag 115
Deze week 462
Deze maand 4996
Sinds 08-2008 442978

Gotisch


468x60 tablet actie



 

 

 

 


Gotisch

Gutiska
razda

 

 

Landen waar Gotisch gesproken wordt: Vroeger in grote delen van Europa.
Het Gotisch is een officiële taal in: Geen officiële status.
Aantal moedertaalsprekers: 0, het is een uitgestorven taal
Eigen benaming: Gutiska razda
Alfabet: Gotisch
Aantal letters in het alfabet: 27
Regulering:
(Van spelling, etc.)
Geen.
Classificatie:
(Taalfamilie)
Indo-Europees
------> Germaans
-------> Oost-Germaans
Gotisch is sterk verwant aan: Vandaals, Bourgondisch en Longobardisch.
Gotisch is in mindere mate een verwant van: Nederlands, Engels, Duits, Deens, Noors, Zweeds, IJslands.
Gotisch is een verre verwant van: Latijn, Russisch, Schots, Hindi, Perzisch, Litouws, Armeens, Albanees en Grieks.

 

 

 

Inleiding
Het Gotisch is een uitgestorven Oost-Germaanse taal die in de eerste eeuwen van onze jaartelling gesproken werd in grote delen van Europa. De Goten als volk hebben waarschijnlijk hun oorsprong in het zuiden van Scandinavië. Van daaruit migreerden zij zuidwaarts en ooswaarts waar zij in conflict kwamen met het Romeinse Rijk. De taal is voor de historische taalkunde van belang omdat het Gotisch veel archaïsche kenmerken zoals een uitgebreid naamvalssysteem en een dualis kent. Het Gotisch kan ons dus veel vertellen over het ontstaan van de Germaanse talen uit het oude Indo-Europees. Een andere reden waarom het Gotisch interessant is, is dat het de enige goed gedocumenteerde Oost-Germaanse taal is. Alle talen binnen deze subgroep zijn inmiddels uitgestorven. Het Gotisch wordt als vak aangeboden aan de Universiteit van Leiden binnen de studie Vergelijkende Indo-Europese Taalwetenschap.
Goten en Gotisch worden ook wel geschreven als Gothen en Gothisch.
De Goten noemden hun taal Gutiska razda.


De Gotische koning Alarik in Athene, voorstelling uit 1920.

 

 

 

Alfabet
Het Gotisch heeft een eigen alfabet, het Gotische alfabet dat ontwikkeld werd door bisschop Wulfilla. Het Gotische alfabet is losjes gebaseerd op het Griekse alfabet, met elementen van het Latijnse alfabet en het Oudgermaanse runenalfabet.
Het Gotische alfabet is niet hetzelfde als de Gotische drukletter zoals die tot halverwege de 20e eeuw veelvuldig gebruikt werd in Duitsland.

 

 

Geschiedenis van de Gotische taal
De Goten kwamen waarschijnlijk oorspronkelijk uit Zweden, maar verspreidden zich in de eerste eeuwen van onze jaartelling over grote delen van Europa. Daar kwamen ze onder andere in oorlog met het Romeinse Rijk. Grote delen van Spanje kwamen onder Gotische heerschappij te staan in de middeleeuwen. Hier verdwenen de Goten naar de achtergrond door de inval van de Arabieren. Tot in de 17e eeuw wordt er nog melding gemaakt van kleine verspreid levende groepjes Goten, voornamelijk in Zuid-Oost Europa. Veel teksten zijn er niet overgebleven in de Gotische taal. De bekendste tekst is ongetwijfeld de bijvelvertaling van Bisschop Wulfila.


Wulfila omringd door het Gotische alfabet.

 

 

Een Gotisch spreekwoord
Aþþan hva gaumeis gramsta in augin broþrs þeinis, iþ anza in þeinamma augin ni gaumeis?
Vertaling: Waarom ziet u wel de splinter in het oog van uw broeder, maar niet de balk in uw eigen oog?
Uitleg: Het is makkelijk om voortdurend anderen te wijzen op hun kleine fouten en ondertussen aan je eigen grote misstappen voorbij te gaan.
Het spreekwoord is afkomstig uit de Bijbel, Lucas 6:41.

 

 

Voorbeeldtekst

Onze Vader Atta Unsar
Onze Vader die in de hemelen zijt,
Uw naam worde geheiligd,
Uw Koninrijk kome,
Uw wil geschiede
gelijk in de hemel
als ook op de aarde
Geef ons heden
ons dagelijks brood,
en vergeef ons onze schulden,
gelijk ook wij vergeven
aan onze schuldenaren.
En leid ons niet in verzoeking,
maar verlos ons van de Boze .
Want van U is het Koninkrijk,
en de kracht,
en de heerlijkheid,
tot in eeuwigheid.
Amen.
Atta unsar þu in himinam,
weihnai namo þein.
Qimai þiudinassus þeins.
wairþai wilja þeins,
swe in himina
jah ana airþai.
Gif uns himma daga
hlaif unsarana þana sinteinan
Jah aflet uns þatei skulans
sijaima, swaswe jah weis afletam
þaim skulam unsaraim.
Jah ni briggais uns in fraistubnjai,
ak lausei uns af þamma ubilin.
Unte þeina ist þiudangardi
jah mahts
jah wulþus
in aiwins.
Amen.

 

 

Handige woorden en zinnen
Hallo Gōdana dag
Tot ziens Hails
Hoe heet je? ƕa ist namō þein?
Mijn naam is.... Namō mein ist.......
Bedankt. Awiliudo þus
Ik hou van jou! Frijo þuk!
Ja Ja
Nee Nei
1 ains
2 twai
3 threis
4 fidwōr
5 fimf
6 saihs
7 sibun
8 ahtau
9 niun
10 taihun

 

 

 

 

© 2017 Harm Schoonekamp | contact | |