Welsh
Wels |
|
Cymraeg |
Waar wordt Welsh gesproken: | Wales (Verenigd Koninkrijk). |
Het Welsh is een officiële taal in: | Wales |
Aantal moedertaalsprekers: | Rond de 800.000 |
Eigen benaming: | Cymraeg of Gymraeg, of voluit: Yr iaith Cymraeg (De Welshe taal). |
Andere namen: | Wels, Kymrisch, Cymrisch. |
Alfabet: | Romeins (Latijns). |
Aantal letters in het alfabet: | 28 (Van A tot Y). |
Regulering: (Spelling, etc.) |
Bwrdd yr Laith Gymraeg De Welshe Taalraad. |
Classificatie: (Taalfamilie) |
Indo-Europees ---------> Keltisch ------------> Brythonisch ----------------------> Welsh |
Welsh is sterk verwant aan: | Cornisch en Bretons. |
Welsh is in mindere mate ook verwant aan: | Manx, Scottish Gaelic en Irish Gaelic. |
Welsh is een verre verwant van: | Russisch, Latijn, Grieks, Albanees, Perzisch, Hindi, Armeens en Litouws. |
Inleiding Het Welsh is een Keltische taal die gesproken wordt in Wales, in Groot-Brittannië. De taal wordt door zo'n 25% van de bevolking gesproken, naast het Engels. De Kelten arriveerden rond de 5e eeuw voor Christus op de Britse eilanden. Toen in de 6e eeuw de Angelsaksen (de voorouders van de Engelsen) de Britse eilanden binnenvielen werden de Keltische volkeren teruggedrongen naar het westen. Wales is bosrijk en heuvelachtig, waardoor de Angelsaksen het gebied niet makkelijk konden veroveren. Pas in 1282 werd het door de Engelsen ingelijfd. Al die tijd had Wales zijn Keltische karakter behouden. In de eeuwen daarna werd er door de Engelsen gepoogd het Engels op te leggen door het de taal te maken van overheid en bestuur, maar het Welsh heeft het tot op de dag van vandaag overleefd en is nu erkend als officiële taal in Wales. Plaatsnaamborden en richtingaanwijzers zijn tweetalig Engels en Welsh. Voor Engelsen is het Welsh bijzonder moeilijk uit te spreken, wat de bron is van grappen zoals in Blackadder, waar Rowat Atkinson uitroept: "Never ask for directions in Wales! You'll be washing spit out of your hair for a fortnight!". (Vraag nooit de weg in Wales! Je bent twee weken bezig het spuug uit je haren te wassen!) Het Welsh is ook de taal waarin de langste plaatsnaam in Europa is opgesteld: Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch. De vertaling van deze plaatsnaam luidt: Parochie van de Heilige Maria in het Dal van de Witte Hazelaar bij de Snelle Maalstroom en de Parochie van de Heilige Tysilio bij de Rode Grot. De mensen in Wales noemen hun land Cymru en hun taal Cymraeg. In het Nederlands is de vorm Wels vroeger ook gangbaar geweest. Vandaag de dag wordt er vrijwel altijd over de taal gesproken met het Engelse woord Welsh. Ook de woorden Kymrisch en Cymrisch die ontleend zijn aan hoe de mensen in Wales zelf hun taal noemen, werden vroeger gebruikt. |
![]() Het Welsh wordt geschreven in het Latijnse alfabet, daarbij worden de letters j, k, q, x en z niet gebruikt. Andere letters worden vaak anders uitgesproken dan in het Nederlands of Engels. Zo is de letter w bijvoorbeeld een klinker die uitgesproken wordt als de oe in moet. De combinatie ch wordt net zo uitgesproken als in het Nederlandse lach, makkelijk voor ons, maar voor Engelsen moeilijk om uit te spreken. De f wordt uitgesproken als een v. De echte f-klank wordt geschreven als ff. De lettercombinatie dd wordt uitgesproken als th. De moeilijkste klank van het Welsh is de ll, deze wordt ongeveer uitgesproken als hl. Deze komt veel voor in plaatsnamen in Wales, zoals Llandudno, Llanfyllin en Llangollen en in eigennamen van Welshe oorsprong, zoals Lloyd en Llewyn. |
Verwantschap met andere talen Het Welsh is een Keltische taal. In de oudheid werden overal in Europa Keltisch talen gesproken, vandaag de dag zijn er nog zes levende Keltische talen. Deze zes talen vallen uiteen in twee groepen, de Brythonische groep waartoe het Welsh behoort samen met zijn naaste verwanten het Kornisch en het Bretons. De andere groep heet de Goïdelische groep en bestaat uit Schots, Iers en Manx. De Keltische talen behoren weer tot de Indo-Europese talen. Dat is een grote taalfamilie waartoe bijna alle talen van Europa en West-Azië behoren. Ook het Nederlands komt voort uit die taalfamilie. Dat het Nederlands en het Welsh een gezamenlijke oorsprong hebben kun je nog zien aan sommige woorden: brawd (broer) nith (nicht) un, dau, tri (één, twee, drie). |